28 Şubat’?n ÖSS’si ’0,0′ ile çarpılıyor!
28 Şubat döneminde zorla uygulanan ÖSS’nin yerine iki a?amalı sınav sistemi geliyor.
Orta öğretim ba?arı puanları 0,8 yerine 0,3 ile çarpılan Meslek liselerinin ma?duriyeti de ortadan kalkacak.
‘Postmodern askerî darbe’ olarak bilinen 28 Şubat sürecinde sırf imam hatip lisesi mezunlarının üniversitelere gidi?ini engellemek amacıyla Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) sisteminin de?i?tirildi?i bilgisi art?k gizli de?il. ?ki a?amalı sınav sisteminden tek a?amalı ÖSS’ye geçilerek bu sınavdan alınacak puanlara okul ba?arı puanlarının eklenmesini öngören ve özellikle meslek liselerine katsay? ma?duriyeti ya?atan sistemi, dönemin Genelkurmay 2. Başkan? Orgeneral Çevik Bir’in getirdi?i ortaya çıkt?. Zaman Gazetesi’nin geçen hafta birinci sayfasından yayımlad??? belgeye göre Çevik Bir, dönemin YÖK Başkan? Kemal Gürüz ve Millî E?itim Bakan? Hikmet Ulu?bay’a bir emir göndermiş ve irticai gruplarca istismar edildi?ini iddia etti?i iki a?amalı ÖSS sisteminin de?i?tirilmesini istemiş.
Bu belgeyi gördükten sonra hayalen yak?n tarihe yolculuk yapanlar 1999’dan itibaren yükseköğretimde ya?anan olayları daha iyi anlayabiliyor. Me?er ortaöğretim içinde yüzde 10, tüm okul sistemi içinde yüzde 2 gibi küçük bir az?nlığı temsil eden imam hatip liselerini baltalamak için tüm e?itim sistemi altüst edilmiş. Y?llarca ya?anan ma?duriyetler ve meslek liselerinin çökü?ünden sonra ?imdi üniversiteye giri? sistemi sil ba?tan de?i?iyor. Prof. Dr. Y. Ziya Özcan ba?kanlığındaki YÖK heyeti 2009’da k?smen, 2010’da ise köklü değişikli?in ya?anaca?? yeni ÖSS sistemini 29 Ocak’ta karara ba?layacak.
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkan? Ünal Yarıma?an, yeni ÖSS’nin 1999 öncesinde oldu?u gibi iki a?ama olaca??n? ve ikinci a?ama sınavın ise tek oturum yerine dört ayrı oturumda gerçekleşeceğini söylüyor. Buna göre ö?renciler 2010’da önce birinci a?ama sınavına kat?lacak, burada ba?arı gösterenler Türkçe, Matematik, Fen ve Sosyal ders gruplarından ayrı ayrı sınavlara girecek. Üniversiteler ise istedikleri kalitede ö?renciyi seçebilmek için hangi dersten ba?arı gösterenleri öne çıkarmak istiyorlarsa ona göre ö?renci alacak. Yarıma?an, “Bu sistem ders düzeyinde notları ölçmeyi ve her program için farklı ö?renci profili tan?mlamay? mümkün kılıyor.” diyor.
ÖSS’de bu y?l yapılacak değişiklik ise orta öğretim ba?arı puan? düzeyinde olacak. Mevcut sistemde ö?rencilerin okul ba?arıları üniversiteye giri?te yüzde 21 oranında etkili. Ayrıca ö?renciler lisedeki alanları d???nda tercih yapmaları durumunda orta öğretim ba?arı puanları 0,8 yerine 0,3 ile çarpılıyor. Bu da ö?rencilere 15 ila 40 puan kadar kaybettirebiliyor. Yarıma?an’?n verdi?i bilgiye göre, okul ba?arı puanın?n üniversiteye giri?e etkisi yüzde 21’den yüzde 10’lara dü?ecek, alan d??? tercihlerde kullan?lan katsay?lar arasındaki makas da daralt?lacak. Bu, meslek liseleri için 28 Şubat ile ba?layan engellerin ortadan kalkması anlamına geliyor.
Türkiye’de üniversiteye giri? sistemi yapboz tahtası gibi sürekli de?i?tiriliyor. Üniversiteler ÖSYM’nin kuruldu?u 1974’e kadar ö?rencilerini kendileri seçiyorlard?. Bu tarihte karı??klığın önlenmesi amacıyla sınavların tek merkezden yapılması kararı alınd?. 1974 ve 1975’te sınavlar sabah ve ö?len olmak üzere iki oturumda, 1976-1980 arasında ise ayn? günde tek oturumda uyguland?. 1981’den itibaren ise iki basamaklı sınav dönemi ba?lad?. ?ki basamaklı sınavın ilk aya?? nisanda ÖSS, ikinci aya?? ise haziranda ÖYS olarak uyguland?. 1987’de adaylara sınavda testlerin hepsini de?il, girmek istedi?i bölüme göre gereken testleri çözme hakk? verildi. 28 Şubat sürecinden sonra 1999’da ÖYS kaldırılarak ÖSS ad?yla tek sınav yapılmasına karar verildi. Ayn? y?l orta öğretim ba?arı puan? uygulamasıyla ö?rencilerin lise alanlarına göre yükseköğretime geçmesi sa?land?. Bu sınav eski ÖSS gibi temel konulardan sorulan sorularla yapılmaya devam etti. Arada birçok küçük düzeltme yapıld?; ancak en son ve en önemli değişiklik 2006’da gerçekleşti. Tek oturumda yapılan; ancak iki bölümlü bir sınav uygulaması getirildi. Bu değişiklik sonucunda adaylar ortak alan ve alan testleri olarak iki bölümden olu?an testlere cevap vermeye ba?lad?lar.
YEN? ÖSS, GÜNEY KORE MODEL?NE BENZ?YOR
Türkiye’de y?llardır ‘sınavsız üniversite’ hayali kuruluyor; ancak dünyanın her taraf?nda mutlaka bir sınav sistemi var. Baz?ları sınavı lise düzeyinde, bazıları ise liseyi bitirince yap?yor. Yeni ÖSS sistemi –?ngiliz modelinden etkilenmeler olsa da– daha çok Güney Kore ve Japonya’da uygulanan sınav modellerine benziyor. Güney Kore’de üniversiteye girmenin üç ?art? var. Birincisi bizde oldu?u gibi lise ba?arısı, ikincisi ‘Soonoong’ sınavı. Merkezî olarak yapılan bu sınava ö?rencinin girmesi ?art. Bu a?amay? geçenler üniversitelerin belirledi?i kategorilere göre sınava giriyorlar. Burada da be? bölüm var: Anadil, Fen, Matematik, Sosyal Bilimler ve Yabancı Dil sınavı. Öğrenciler girmek istedikleri bölüme göre test seçerek puan elde ediyor. Güney Kore ile Türkiye arasındaki fark ise Güney Kore’de her üniversitenin kendi testini üretip uygulaması.
Di?er ülkelerdeki üniversiteye giri? sistemleri ise ?öyle: Avrupa’da genel olarak üniversiteler ö?rencilerini sınavsız kabul etmekte. Öğrenciler ortaöğretimde elde ettikleri beceri ve kazan?mlara göre üniversitelere yerleşiyor. Almanya’da lise e?itimindeki ba?arı üniversiteye giri?te önemli etken. Son y?llarda özellikle meslek okullarından ba?layarak sınavlar da konulmaya ba?lad?. Avrupa ülkelerinin birço?unda lise yeterlilik sınavları bulunmakta. Bu sınav hem liseleri de?erlendiriyor hem de üniversitelere yerleşmede etkili oluyor. ?ngiltere’de sistem ö?rencinin lisede seçti?i derslerdeki ba?arısına göre i?lemekte. Öğrenci bu derslerdeki ba?arısına göre üniversiteye geçmekte. ABD’de ise lise ba?arısı, referans mektupları, ba?ka ba?arılar ve en önemlisi SAT ba?arısı etkili. SAT, merkezî bir sınav. Öğrenciler bu sınava bir y?lda birden fazla girebiliyor ve elde etti?i en yüksek skoru kullan?yor. Baz? bölümler sadece SAT-1 isterken, bazı bölümler SAT-2 testinin puanların? isteyebiliyor. SAT-1’de ö?rencilere matematik ve dil sorulurken, SAT-2’de fen ve sosyal bilimler de sorulmakta
YÖK’ün getireceği yeni ÖSS sisteminden ö?renciler kadar akademisyenler ve ö?retmenler de umutlu. Arel Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ömer Asım Saçlı, “Getirilmek istenen sistemi olumlu karıılıyorum. Bu sistem okul ay?rımı yapmıyor. ‘Fizik sınavı yapılacak. Hodri meydan, isteyen gelsin girsin.’ diyor. Bizim en büyük sık?nt?mız gelen ö?rencilerin temel derslerdeki eksiklikleri. ?imdi üniversiteye gelen ö?rencilerin düzeyi ve kalitesi artacak. Ayrıca eski sistem meslek okulların? büyük oranda baltalad?. Meslek okullarının kalitesi dü?tü.”
TOBB E?itim Meclisi Başkan Yard?mcısı Eyüp kılcı değişiklikleri olumlu buldu?unu ancak ‘açık uçlu sorular’ konusunda objektifli?in kaybedilebileceği endi?esi ta??d???n? söyledi. kılcı “Alanlar arası katsay? fark?nın büyüklü?ü mesleki e?itimi bitirdi. Ayrıca okul ba?arısın? ÖSS’ye katk?sının yüksek olması genel liselerdeki e?itimi imkansız hale getirmişti.” dedi. FEM Dershaneleri Rehberlik Zümre Başkan? Faruk Ard?ç, mevcut sistemin ö?rencinin yeterliliklerini ölçmek yerine sıralama yapt???na dikkat çekiyor: “Mevcut sistem, kendini ifade etmekte zorlanan, sosyal becerileri sın?rlı, toplumdan kopuk bireyler yeti?mesine yol açmakta. Hiçbir ülkede tek sınav ile farklı ö?renci grupları, farklı ölçme sistemi ile ölçülmemekte. Öngörülen sistemin f?rsat e?itli?i de sa?layaca?? kanaatindeyim.”
U?ur Dershaneleri ÖSS Koordinatörü Turgay Polat ise yeni sistem sayesinde liselerdeki e?itim seviyesinin de ölçüleceğini ifade ediyor. Yeni sistemin okulların altyap?sın? gözden geçirmelerine sebep olaca??na de?inen Polat, “De?i?iklik okul farkların? ortadan kaldırması aç?sından önemli. 15 ya??nda meslek lisesine giren veya alan seçiminde derslerden kaçarak yanlı? seçim yapan ö?rencilerin bunu düzeltmesi amacıyla ÖSS’de ö?rencilerin farklı alanlarda tercih yapmaları sa?lanacak. Yani ö?renci say?sal alanda okusa bile ilgisi varsa ileti?im bölümüne geçebilecek. Meslek lisesi ö?rencileri ba?arılı olmak kayd?yla ÖSS’de tercihlerini istedikleri yönde yapabilecekler. Böylelikle lisede hangi okulda okumu? olursa olsunlar tercihlerini ba?arılarına göre farklıla?tırabileceklerdir.” diyor.
Tuncer Çetinkaya- AKSıYON
