KPSS- B yerleştirmeleri sırasında askerlik görevini yapan ki?iler bir hak talep edebilir miş
DMS olarak adlandırılan merkezi sınav sistemi 1999 yılında yürürlü?e girmiÅŸ ve ilk sınav da 1999 yılında yapılmı?tır. Daha sonra DMS-Öğretmenlik, KMS ve son olarak da KPSS sınavları yapılmı?tır. Askeri görevlerini yapmakta iken birliklerinden gerekli izinleri alan adaylar bu sınavlara askerde iken de kat?labilmekteydi. Ancak sınav sonrasında ilan edilen bo? kadrolara askerde veya askerlik görevi öncesinde baÅŸvuran ama atamasının yapıld??? tarihte askerde olanların durumu hakk?nda 657 sayılı Kanunun 62′nci maddesinden kaynaklanan çe?itli sorunlar ya?anmaktayd?. Öyleki kamu kurumları arasında farklı farklı uygulamalar olabilmekteydi. Kimi kurumlar askerli?i çok özel bir durum olarak belirtip askerlik sonrası ilgili ki?iyi göreve ba?latırken, kimi kurumlarda 657 sayılı Kanunun 62′nci maddesinde belirtilen sürelerde göreve ba?lamayan adayların atamaların? iptal etmekteydi. Ancak, son dönemlerde verilen yarg? kararları ile uygulama birli?i sa?lanmı? görünmektedir. Bu çerçevede Dan??tay kararı temel alınarak hazırlanan dosyay? görmek için t?klayın.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 63′üncü maddesinde yer alan; “Bir göreve ilk defa veya yeniden atananlardan belge ile isbat? mümkün zorlay?cı sebepler olmaksız?n 62 nci maddedeki süre içinde i?e ba?lamayanların atanmaları iptal edilir ve bunlar 1 y?l süreyle Devlet memuru olarak istihdam edilemezler. Bunların belge ile isbat? mümkün zorlay?cı sebepler nedeniyle göreve ba?lamama hali iki ay? a?t??? takdirde atama i?lemi atamaya yetkili makamlarca iptal edilir.” hükmünde belirtilen alt? çizili hüküm çerçevesinde atama i?lemi yapıld??? esnada askerde olanların atamalarının iki aylık süre sonunda iptal edilip edilmeyeceÄŸi hususunda yarg? kararları çerçevesinde uygulama yön bulmu?tur.
DMS veya KPSS sınavın? kazan?p da Devlet Personel Başkanlığı veya ÖSYM taraf?ndan yerleştirme i?lemi yapılması üzerine nitelikleri uygun olanlardan atamalarının yapıld??? tarihte askerde olanların göreve ba?lat?lmamaları nedeniyle yarg? yoluna başvuranlarla ilgili olarak yarg? mercilerinin sürekli olarak ki?ilerin lehine karar verdi?i görülmektedir. ?unu da belirtmek gerekir ki yüksek yarg?nın vermiş oldu?u bu konudaki kararlar istikrar kazanmı? olup, idare mahkemeleri de bu karara uymaktadır. Özellikle DMS ve KPSS yerleştirmelerinde askerde olup da ataması yapılanlardan askerde olmaları nedeniyle atamaları iptal edilenlerden yarg?ya gidenlerin tamamı davay? kazanmı?tır. Bu nedenle idarelerin yarg?nın vermiş oldu?u bu karar çerçevesinde hareket ederek atamalarının yapıld??? esnada askerde olanların atamalarının iptal edilmemesi gerekmektedir.
Bu ba?lamda, Dan??tay 12. Dairesinin 21.10.1997 tarihli ve E: 1995/10371, K: 1997/2304 nolu kararının örnek bir karar olması nedeniyle özet olarak a?a??ya alınmı?tır.
“Dava, Saılık Bakanlığınca aç?lan personel seçme sınavına saılık memurlu?u alanında kat?larak ba?arılı olan, çekilen kura üzerine 27.12.1993 tarihli bakanlık i?lemi ile … sosyalleÅŸtirme Bölgesi emrine açıktan aday olarak atanan davacının görevine ba?lamad??? gerekçesiyle atama onayının iptal edilmesine iliÅŸkin 10.8.1994 tarihli i?lemin iptali istemiyle aç?lmı?tır.
Ankara 2. ?dare Mahkemesinin 8.6.1995 günlü, E:1994/1518, K.1995/919 sayılı kararıyla: 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 63. maddesinde, bir göreve ilk defa veya yeniden atananların, belge ile ispat? mümkün zorlay?cı sebepler nedeniyle göreve ba?layamama hali iki ay? a?t??? takdirde atama i?leminin atamaya yetkili amirlerce iptal edileceÄŸinin hükme ba?land???, Saılık Bakanlığınca aç?lan personel alımı sınavında ba?arılı olan davacının 27.12.1993 günlü atama onay? ile … SosyalleÅŸtirme Bölgesine saılık memuru olarak atand???, ancak, askerde bulunması ve terhisinin ertelenmesi nedeniyle yasada öngörülen sürede göreve ba?layamad??? için atama i?leminin iptal edildi?inin dosya içeri?inden anla??ld???, an?lan yasa maddesi karı?sında yasada öngörülen sürede göreve ba?lamad??? tart??masız olan davacı hakk?nda tesis edilen i?lemde mevzuata ayk?rılık görülmedi?i gerekçesiyle dava reddedilmiÅŸtir.
Davacı vekili, davacının askerde bulunması nedeniyle görevine ba?layamad???n?, dava konusu i?lemin tebli? sırasında Tebligat Kanunu hükümlerine uyulmad???n? öne sürmekte idare mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasın? istemektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 63. maddesinde, “Bir göreve ilk defa veya yeniden atananlardan belge ile ispat? mümkün zorlay?cı sebepler olmaksız?n 62′nci maddedeki süre içinde i?e ba?lamayanların atamaları iptal edilir ve bunlar bir y?l süreyle devlet memuru olarak istihdam edilemezler. Bunların belge ile ispat? mümkün zorlay?cı sebepler nedeniyle göreve ba?lamama hali iki ay? a?t??? takdirde atama i?lemi atamaya yetkili makamlarca iptal edilir.” hükmü yer almaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden, saılık meslek liseleri tamamlama programından 1991-1992 öğretim yılında mezun olan davacının Saılık Bakanlığınca aç?lan personel seçme sınavına kat?ld???, sınavda ba?arılı olması üzerine çekilen kura sonucu 27.12.1993 tarihli bakanlık i?lemi ile … SosyalleÅŸtirme Bölgesi emrine aday saılık memuru olarak açıktan atand???, Saılık Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğüne verdi?i 14.1.1994 tarihli dilekçesiyle, askerlik görevini yapt???n? belirtti?i ve terhislerin Bakanlar Kurulu kararı ile durdurulması nedeniyle atamasının terhis oluncaya kadar durdurulmasın? istedi?i, ancak … Valili?inin 20.7.1994 tarih ve 7029 sayılı yaz?sında, ad? geçenin 657 sayılı Yasanın 62. maddesinde öngörülen süre içinde göreve ba?lamad???nın belirtilmesi üzerine atama onayının iptaline iliÅŸkin 10.8.1994 günlü dava konusu i?lem tesis edilerek 19.8.1994 tarih ve 08542 sayılı yaz? ile, kendisine bildirildi?i, 11.9.1994 tarihinde de davacının terhis oldu?u anla??lmı?tır.
Anayasanın 72. maddesinde vatan hizmetinin her Türk’ün hakk? ve görevi oldu?u belirtilmekle bu hizmetin ödev niteli?i vurgulanmı?tır.
Her ne kadar davacı vekili dava konusu i?lemin tebli?i sırasında Tebligat Kanunu hükümlerine uyulmad???n? öne sürmekte ve 7201 sayılı Tebligat Kanununun “Askeri ?ah?slara Tebligat” baılıklı 24. maddesinde, “Astsubaylar hariç olmak üzere erata yapılacak tebli?ler k?ta kumandam ve müessese amiri gibi en yak? üste yapılır.” hükmü yer almakta ise de an?lan kanun hükmüne uygun olarak tebli? edilmemiÅŸ olan dava konusu i?lemin iptali istemiyle dava açma süresi ?çerisinde bakılan davanın aç?ld??? dosya içeri?inden anla??lmı?tır.
Olayda, zorunlu bir devlet hizmetinin ifası ve uzaması nedeniyle atand??? yerde göreve ba?layamad???n?, askerlik görevini yapt???na iliÅŸkin belgeyi eklemek suretiyle 14.1.1994 tarihli dilekçesiyle davalı idareye bildiren davacının, kazand??? sınavın saklı tutulması ve askerlik görevinin bitiminde atand??? göreve ba?lat?lması gerekirken askerlik hizmetinin di?er zorlay?cı sebeplerle ayn? nitelikte oldu?u kabul edilerek hakk?nda 657 sayılı Yasanın 63. maddesi hükmü uygulanmak suretiyle atama onayının iptal edilmesinde hukuka uyarlık bulunmad???ndan idare mahkemesince davanın reddi yolunda verilen kararda hukuki isabet görülmemiÅŸtir.”
Görüleceği üzere Yüksek yarg? organ? atamasının yapıld??? esnada askerde olanların askerde oldukların? bildirmeleri üzerine idarece iki aylık süre sonunda göreve ba?lamayanların atamalarının iptal edilmesine ilişkin i?lemleri hukuka uygun bulmamaktadır. Bu karar çerçevesinde idarelerin atamalarının yapıld??? esnada askerde olanların atamaların? iptal ederek yeni uyu?mazlıklara sebep olmamaları gerekmektedir. Aksi takdir de yarg? organlarından yapılan idari i?lemler geri dönecektir. Özellikle yeni atama dönemlerinde bu hususa idarelerce dikkat edilmelidir.
